Żywienie dla zdrowia

 

Szanowni Pacjenci!

Standard organizacji żywienia zbiorowego w podmiotach leczniczych, na podstawie Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 12 grudnia 2025 r., w szpitalach świadczących usługi w zakresie leczenia szpitalnego, ma na celu ujednolicenie oraz podniesienie jakości żywienia pacjentów.

W zakładce „Żywienie dla zdrowia” dostępny jest aktualny jadłospis, wyniki badań laboratoryjnych posiłków, materiały edukacyjne dotyczące zdrowego żywienia oraz zaleceń dietetycznych, a także formularz do zgłaszania anonimowych uwag o posiłkach (zarówno pozytywnych, jak i negatywnych). Link do ankiety: cmj.org.pl/ikp/ssgp

ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA DLA KAŻDEGO

Spożywaj posiłki regularnie (4–5 posiłków co 3–4 godziny)

Zdrowy człowiek powinien spożywać regularnie 4–5 posiłków dziennie, przerwy między nimi powinny wynosić 3–4 godziny. Będzie miało to wpływ na ograniczenie podjadania między posiłkami. Śniadanie należy spożyć 1-2 godziny po przebudzeniu, a ostatni posiłek jemy najpóźniej 2-3 godziny przed snem.

Warzywa i owoce powinny być połową tego co jemy w ciągu dnia

Powinno spożywać się minimum 400g warzyw i owoców dziennie, ¾ powinny stanowić warzywa, a ¼ owoce. Warzywa i owoce stanowią bardzo ważny element naszej diety, ponieważ zawierają wiele cennych witamin, błonnika oraz flawonoidów. Działają antyoksydacyjnie oraz wspierają układ immunologiczny.

Z produktów zbożowych wybieraj pełnoziarniste

Wybieraj pieczywo pełnoziarniste np. graham czy razowy, brązowy ryż, makaron razowy i grube kasze np. gryczaną czy pęczak. Zawierają one wiele cennych witamin, między innymi witaminy z grupy B oraz minerałów np. cynku i magnezu, są też bogate w błonnik. Produkty pełnoziarniste są bardziej sycące oraz wspierają pracę jelit.

Wybieraj mięso drobiowe, ryby, jaja oraz nasiona roślin strączkowych

Ogranicz spożywanie mięsa tzw. czerwonego do minimum(max 0.5kg tygodniowo). Stawiaj na mięso drobiowe np. kurczaka czy indyka. Zaleca się spożywanie ryb min. 1-2 razy w tygodniu, najlepiej tłustych ryb morskich. Są one bogate w kwasy tłuszczowe omega-3, które działają przeciwzapalnie, a nasz organizm nie jest sobie w stanie ich wytworzyć, dlatego musimy dostarczać je sobie z pożywieniem. Dobrym źródłem białka są również nasiona roślin strączkowych, warto spożywać je 1-2 razy w tygodniu. Źródłem pełnowartościowego białka są również jaja, powinniśmy spożywać 7-10 jajek tygodniowo. Ogranicz do minimum spożycie przetworów mięsnych tj. kiełbasy, pasztetów, parówek, wędlin.

Tłuszcze zwierzęce ogranicz, wybieraj oleje roślinne

Tłuszcze odzwierzęce bogate są w tłuszcze nasycone, które spożywane w nadmiarze sprzyjają rozwojowi chorób takich jak choroby układu krążenia, cukrzycy typu II czy nawet nowotworów. Zamiast masła warto korzystać z margaryn roślinnych miękkich, które bogate są w sterole i stanole roślinne. Najlepszym wyborem będzie oliwa z oliwek, jest ona bogata w tłuszcze jedno i wielonienasycone. Dobrym źródłem kwasów tłuszczowych jedno i wielonienasyconych będą również orzechy tj. nerkowce, włoskie oraz nasiona i pestki np. słonecznika czy dyni oraz awokado.

Wypijaj dziennie minimum 1,5 litra wody

Spożywanie wody jest bardzo ważne dla zachowania równowagi organizmu. Najlepszym napojem jest dla nas czysta woda. Zaleca się całkowitą eliminacje słodkich napojów oraz wód smakowych.

Spożywaj 2 porcje produktów mlecznych dziennie

Najlepiej jest wybierać przetwory mleczne tj. jogurt naturalny, kefir, maślanka, twaróg o zawartości tłuszczu do 2%. Są one bogate w białko pełnowartościowe, wapń oraz wiele innych witamin i minerałów.

Zrezygnuj ze spożycia cukru i słodyczy

Zrezygnuj z dosładzania napoi. Słodycze to żywność wysokoprzetworzona, która przyczynia się do powstawania wielu chorób cywilizacyjnych, w tym otyłości, cukrzycy typu II, miażdżycy, chorób serca oraz nowotworów. Często również w tych produktach znajduje się syrop glukozowo- fruktozowy, który ma działanie równie niekorzystne na organizm co cukier.

Unikaj dosalania potraw

Spożycie soli nie powinno przekroczyć 5g/dzień. Sól można zastąpić ziołami, które poprawią smak twoich potraw. Najwięcej soli znajduje się w produktach wysokoprzetworzonych tj. gotowych zupach i sosach w proszku, przetworach mięsnych, fast foodach, solonych orzeszkach. Sposobem na ograniczenie dosalania jest pozbycie się solniczki ze stołu.

Zrezygnuj z alkoholu

Nauka mówi, że nie istnieje bezpieczna dawka alkoholu, a każda ilość alkoholu jest toksyczna dla ludzkiego organizmu.

Pamiętaj o codziennej aktywności fizycznej

Ruszaj się min. 30 minut dziennie. Aktywność jest bardzo korzystna dla naszego organizmu, ponieważ zmniejsza ryzyko powstawania wielu chorób cywilizacyjnych. Wybierz aktywność, którą lubisz, może to być np. spacer, jazda na rowerze, pływanie i wiele innych.

TALERZ ZDROWIA

 

Talerz Zdrowia (lub Talerz Zdrowego Żywienia) jest najbardziej aktualnym graficznym przedstawieniem obowiązujących w Polsce zaleceń dietetycznych dla konsumentów.

Talerz odzwierciedla proporcje produktów w posiłkach, ułatwiając zobrazowanie ich udziału w całodziennej diecie, to znaczy:

  • ½ talerza powinna być zajęta przez kolorowe warzywa i owoce – najlepiej z przewagą warzyw.
  • ¼ talerza powinny zajmować produkty zbożowe, przede wszystkim pełnoziarniste, jak grube kasze (np. pęczak), razowy chleb czy brązowy ryż.
  • ¼ talerza powinny zajmować produkty białkowe – ryby, jaja, nasiona roślin strączkowych, nabiał oraz w mniejszych ilościach chude mięso, a także orzechy.

Eksperci zwracają również uwagę, aby uzupełnieniem codziennej diety była niewielka ilość tłuszczu pochodzenia roślinnego (np. oliwa z oliwek, olej rzepakowy), prawidłowe nawodnienie ograniczenie spożycia soli, a także zmniejszenie konsumpcji cukru i produktów wysokoprzetworzonych.

Więcej informacji o Talerzu Zdrowia znajdziesz TUTAJ